ความรู้สิ่งแวดล้อม 06/08/2026 09:56 น. 1 เข้าชม

ไรแกลบ...ภัยเงียบที่ทำให้ FCR ร่วงแบบไม่รู้ตัว

ผู้เขียนบทความ ผู้ดูแลระบบ BioDry
ไรแกลบ...ภัยเงียบที่ทำให้ FCR ร่วงแบบไม่รู้ตัว
หลายฟาร์มให้ความสำคัญกับสูตรอาหาร วัคซีน และการจัดการโรงเรือน แต่กลับมองข้าม "พื้นแกลบ" ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพไก่โดยตรง เมื่อพื้นแกลบเริ่มเสียสมดุล มีความชื้นสูง เกิดการหมัก และมีของเสียสะสม จะกลายเป็นแหล่งสะสมของไรแกลบ เชื้อโรค และก๊าซแอมโมเนีย ซึ่งส่งผลเสียต่อไก่อย่างต่อเนื่อง แม้จะมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ผลที่ตามมาไม่ใช่แค่ไก่รำคาญ แต่คือ FCR ที่แย่ลง ต้นทุนที่เพิ่มขึ้น และกำไรที่ลดลงโดยไม่รู้ตัว

               หลายฟาร์มให้ความสำคัญกับสูตรอาหาร วัคซีน และการจัดการโรงเรือน แต่กลับมองข้าม "พื้นแกลบ" ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพไก่โดยตรง
เมื่อพื้นแกลบเริ่มเสียสมดุล มีความชื้นสูง เกิดการหมัก และมีของเสียสะสม จะกลายเป็นแหล่งสะสมของไรแกลบ เชื้อโรค และก๊าซแอมโมเนีย ซึ่งส่งผลเสียต่อไก่อย่างต่อเนื่อง แม้จะมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ผลที่ตามมาไม่ใช่แค่ไก่รำคาญ แต่คือ FCR ที่แย่ลง ต้นทุนที่เพิ่มขึ้น และกำไรที่ลดลงโดยไม่รู้ตัว

ไรแกลบเกิดขึ้นได้อย่างไร?
ไรแกลบมักเกิดในสภาพแวดล้อมที่พื้นแกลบเริ่มเสื่อมคุณภาพ เช่น
•    พื้นมีความชื้นสะสม 
•    แกลบเกิดการหมัก 
•    การระบายอากาศไม่เหมาะสม 
•    มูลสัตว์สะสมเป็นเวลานาน 
•    แอมโมเนียและก๊าซจากการหมักเพิ่มสูงขึ้น 
สภาพเหล่านี้ทำให้ไรแกลบเจริญเติบโตได้ดี และกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรคที่กระทบต่อสุขภาพไก่

ไรแกลบส่งผลต่อไก่อย่างไร?
เมื่อไรแกลบเพิ่มจำนวน ไก่จะเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น
•    คันและระคายเคืองตลอดเวลา 
•    พักผ่อนไม่เต็มที่ 
•    ผิวหนังอักเสบ เกิดแผลบริเวณหน้าอก ขา และท้อง 
•    เครียดและกินอาหารได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ 
•    ใช้พลังงานมากขึ้นในการรับมือกับความเครียด 
สุดท้ายไก่โตช้าลง น้ำหนักไม่เป็นไปตามเป้าหมาย และประสิทธิภาพการเลี้ยงลดลงอย่างชัดเจน

ทำไม FCR ถึงแย่ลง?
               FCR (Feed Conversion Ratio) คืออัตราการเปลี่ยนอาหารให้เป็นน้ำหนักตัว เมื่อไก่ต้องใช้พลังงานไปกับการรับมือความเครียด การอักเสบ หรือการระคายเคืองจากไรแกลบ พลังงานที่ควรใช้สร้างเนื้อกลับถูกใช้ไปกับการดำรงชีวิต แม้ไก่จะกินอาหารในปริมาณใกล้เคียงเดิม แต่กลับโตช้าลง ทำให้ค่า FCR สูงขึ้น และต้นทุนอาหารต่อกิโลกรัมเพิ่มขึ้นทันที

สัญญาณเตือนว่าฟาร์มอาจมีปัญหาไรแกลบ
หากเริ่มพบอาการเหล่านี้ ควรรีบตรวจสอบพื้นแกลบ
•    กลิ่นแอมโมเนียแรง 
•    พื้นชื้น จับตัวเป็นก้อน 
•    แกลบหมัก มีไอน้ำหรือความร้อน 
•    ไก่เกา ขนร่วง หรือผิวหนังอักเสบ 
•    พบไรตัวเล็ก ๆ ตามพื้นแกลบ 
•    ไก่เริ่มโตช้า หรือค่า FCR สูงขึ้นผิดปกติ 
การแก้ไขตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยลดความเสียหายได้มากกว่าการรอให้ปัญหาลุกลาม

BioDry จัดการที่ต้นเหตุ ไม่ใช่แค่ปลายเหตุ
การกำจัดไรแกลบเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืน หากสภาพแวดล้อมยังเหมาะต่อการเจริญเติบโตของไร BioDry จึงเน้นการจัดการ "ต้นเหตุ" ของปัญหา ได้แก่
•    ลดความชื้นสะสมในพื้นแกลบ 
•    ลดการหมักและของเสีย 
•    ลดการเกิดก๊าซแอมโมเนียและไฮโดรเจนซัลไฟด์ 
•    ทำให้พื้นแห้ง นุ่ม ฟู ไม่จับตัวเป็นก้อน 
•    ปรับสภาพแวดล้อมให้ไม่เหมาะกับการสะสมของไรแกลบและเชื้อโรค 
เมื่อพื้นแกลบมีคุณภาพดี สุขภาพไก่ก็จะดีตามไปด้วย

ผลลัพธ์ที่ฟาร์มได้รับ
เมื่อจัดการพื้นแกลบอย่างเป็นระบบ ฟาร์มจะเห็นการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน เช่น
•    ค่า FCR ดีขึ้น 
•    ไก่แข็งแรง โตเร็ว 
•    แผลหน้าอกและแผลบริเวณขาลดลง 
•    อัตราการป่วยลดลง 
•    โรงเรือนสะอาด กลิ่นลดลง 
•    คนทำงานมีสภาพแวดล้อมที่ดีขึ้น 
•    ลดต้นทุนการผลิต และเพิ่มกำไรในระยะยาว 

ฟาร์มที่มีกำไร เริ่มต้นจาก "พื้นแกลบที่สมดุล"
               อย่ารอให้ค่า FCR แย่ หรือไก่เริ่มโตช้าแล้วค่อยแก้ไข เพราะเมื่อถึงจุดนั้น ฟาร์มอาจสูญเสียต้นทุนไปแล้วจำนวนมาก
การดูแลพื้นแกลบให้แห้ง สะอาด และมีความสมดุล คือหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้ไก่มีสุขภาพดี ใช้อาหารได้อย่างคุ้มค่า และสร้างผลกำไรได้อย่างยั่งยืน

📞 ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการพื้นแกลบและสภาพแวดล้อมในฟาร์ม
               หากฟาร์มของคุณกำลังมีปัญหาไรแกลบ ค่า FCR สูง พื้นชื้น หรือแอมโมเนียสะสม ทีมงาน BioDry พร้อมให้คำปรึกษา วิเคราะห์ปัญหา และแนะนำแนวทางการจัดการที่เหมาะสมกับแต่ละฟาร์ม

 

ผู้ดูแลระบบ BioDry

ทีมวิชาการและวิศวกรผู้เชี่ยวชาญด้านระบบอบแห้งทางชีวภาพและนวัตกรรมสีเขียว บริษัท ไบโอดราย (ประเทศไทย) จำกัด